سرنوشت خمس پس از رسول خدا ( ص ) كسانى كه پس از رسول خدا ( ص ) عهده‌دار حكومت شدند ، در راستاى سياست منع خاندان پيامبر ( ص ) از حقوق مالى ايشان ، اولًا خمس را در غير غنائم ناديده گرفتند ، و ثانياً در خمس غنائم هم ، سهم الله و سهم رسول خدا و اقرباى پيامبر ( عليهم السلام ) را ساقط كردند كه بيان تفصيلى آن از حوصله بحث خارج است ، و تنها خلاصه‌اى از اين اقدامات را از كتاب‌هاى اهل سنت نقل مىكنيم . در " كتاب الخراج " ابى يوسف « 1 » و " سنن النسائى " « 2 » و بسيارى از كتب اهل سنت چنين آمده كه پس از رحلت رسول خدا ( ص ) در دو سهم رسول خدا و اقرباى پيامبر اختلاف پديد آمد ؛ گويى سهم الله را اصلًا ناديده گرفته بودند . گروهى گفتند كه سهم رسول ، به خليفه بعد از او مىرسد ، و ديگران گفتند كه سهم ذوى القربى به خويشان و اقرباى پيامبر مىرسد ، و گروهى ديگر معتقد شدند سهم ذوى القربى به خويشاوندان خليفه پس از پيامبر مىرسد . ايشان سهم ايتام و مساكين و ابناء سبيل را هم از اختصاص بنى هاشم خارج كردند . پس از اين اختلافات ، با هم اتفاق نظر پيدا كردند كه اين دو سهم را براى آن چه مصلحت جامعه اسلامى اقتضا مىكند هزينه كنند ، و مصلحت را در تهيه اسب و سلاح براى جنگ ديدند ! ابن عباس در نقلى كه از او شده ، مىگويد : « جُعل سهم الله و سهم رسوله واحداً ولذي القربى ، فجُعلِ هذان السهمان في الخيل والسلاح ؛ وجعل سهم اليتامى والمساكين وابن السبيل لايعطى غيرهم » « 3 » يعنى پس از پيامبر ( ص ) ، سهم خدا و

--> ( 1 ) - كتاب الخراج ، ص 19 . ( 2 ) - سنن النسائى ، ج 7 ، ص 128 به بعد . ( 3 ) - تفسير طبرى : ج 10 ، ص 6 .